{"id":5186,"date":"2023-01-04T12:13:28","date_gmt":"2023-01-04T11:13:28","guid":{"rendered":"https:\/\/mentalhealthatwork.com.pl\/?p=5186"},"modified":"2023-02-01T16:44:05","modified_gmt":"2023-02-01T15:44:05","slug":"trudni-wspolpracownicy-cz-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mentalhealthatwork.com.pl\/en\/trudni-wspolpracownicy-cz-1\/","title":{"rendered":"TRUDNI WSP\u00d3\u0141PRACOWNICY CZ. 1"},"content":{"rendered":"

Co w\u0142a\u015bciwie oznacza \u201eJa\u201d?<\/em><\/p>\n\n\n\n

Na \u015bwiecie jest blisko osiem miliard\u00f3w ludzi. Oznacza to, \u017ce jest dok\u0142adnie tyle postaci mog\u0105cych wypowiedzie\u0107 si\u0119 \u201eJa\u201d. Ale czym jest w og\u00f3le to \u201eJa\u201d? Najog\u00f3lniej m\u00f3wi\u0105c to \u015bwiadomo\u015b\u0107 w\u0142asnej osoby – jakie przypisuje si\u0119 sobie cechy i\u00a0dyspozycje, a tak\u017ce jakie ma si\u0119 przekonania o sobie. \u201cJa\u201d jest swoist\u0105 map\u0105, kt\u00f3ra pozwala osobie na orientacj\u0119 w \u015bwiecie zewn\u0119trznym (w tym na filtrowanie informacji czy reagowanie na otoczenie) i refleksj\u0119 dotycz\u0105c\u0105 samego siebie.<\/p>\n\n\n\n

Co kszta\u0142tuje osobowo\u015b\u0107? Jak mo\u017cna j\u0105 opisa\u0107?<\/em><\/p>\n\n\n\n

Postrzeganie siebie i interakcje z otoczeniem ukszta\u0142towane s\u0105 przez wiele czynnik\u00f3w. E. H. Erikson (autor teorii o etapach rozwoju to\u017csamo\u015bci) wyr\u00f3\u017cni\u0142 osiem faz rozwojowych cz\u0142owieka i kryzys\u00f3w, kt\u00f3re przechodzi on w rozwoju. Szczeg\u00f3lnie mocno akcentowa\u0142 rol\u0119 wczesnego dzieci\u0144stwa i  dojrzewania, w kt\u00f3rym to okresie dokonuje si\u0119 przej\u015bcie od dzieci\u0144stwa do wieku doros\u0142ego. W\u015br\u00f3d istotnych czynnik\u00f3w wyr\u00f3\u017cni\u0142 interakcje z opiekunami, to w jaki spos\u00f3b reagowali oni na potrzeby dziecka, jako\u015b\u0107 wytworzonych wi\u0119zi i zaszczepione warto\u015bci. Zdarzenia w tych stadiach maj\u0105 kluczowe znaczenie dla osobowo\u015bci cz\u0142owieka doros\u0142ego. <\/p>\n\n\n\n


W niniejszym tek\u015bcie do podstaw opisu osobowo\u015bci pracownika pos\u0142u\u017c\u0105: temperament, pi\u0119cioczynnikowy model osobowo\u015bci Paula Costy i Roberta McCrae\u2019a oraz rodzaje osobowo\u015bci wed\u0142ug Junga. Celem usystematyzowania poj\u0119\u0107 poni\u017cej znajduje si\u0119 kr\u00f3tki opis poszczeg\u00f3lnych teorii. <\/p>\n\n\n\n

Temperament jest zespo\u0142em wzgl\u0119dnie sta\u0142ych cech osobowo\u015bci. Hipokrates oraz Galen wyr\u00f3\u017cnili cztery podstawowe typy temperamentu: sangwinika, choleryka, flegmatyka i melancholika.  Obecnie do opisu temperamentu popularna jest teoria Strelau\u2019a. Koncepcja ta charakteryzuje temperament na dw\u00f3ch p\u0142aszczyznach: energetycznej i czasowej. W wymiarze czasowym mo\u017ce on przyjmowa\u0107 dwa rodzaje cech: perseweratywno\u015b\u0107 \u2013 dotyczy kontynuowania dzia\u0142a\u0144 po zaprzestaniu stymulacji oraz \u017cwawo\u015b\u0107 \u2013 szybko\u015b\u0107 reagowania, wysokie tempo aktywno\u015bci. Wymiar czasowy podzielony jest na cztery g\u0142\u00f3wne czynniki: <\/p>\n\n\n\n

– aktywno\u015b\u0107 \u2013 sk\u0142onno\u015b\u0107 do zachowa\u0144 o wysokiej warto\u015bci stymulacyjnej;
– reaktywno\u015b\u0107 emocjonalna \u2013 nag\u0142e i silne reagowanie na bod\u017ace, 
– wra\u017cliwo\u015b\u0107 sensoryczna \u2013 reagowanie na s\u0142abe bod\u017ace,
– wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 \u2013 opisuje odpowied\u017a na bod\u017ace silne i\/lub d\u0142ugotrwa\u0142e.<\/p>\n\n\n\n

Pi\u0119cioczynnikowy model osobowo\u015bci nazywany jest potocznie Wielk\u0105 Pi\u0105tk\u0105. Wyr\u00f3\u017cniono w nim pi\u0119\u0107 kluczowych cech, kt\u00f3re w r\u00f3\u017cnym nat\u0119\u017ceniu wyst\u0119puj\u0105 u ka\u017cdego cz\u0142owieka. Nale\u017c\u0105 do nich poni\u017cej opisane sk\u0142adniki, w nawiasach opisano drugie bieguny nasilenia danej cechy.<\/p>\n\n\n\n